TAPU MÜDÜRLÜKLERİNE BAŞVURU ŞEKLİ :
Tapu Müdürlüklerinde işlem yaptırmak isteyenler bizzat veya vekilleri (temsilcileri), varsa kanuni temsilcisi (vekil, vasi, kayyım ve kanuni müşavir) vasıtasıyla ne tür işlem yaptırmak istediklerini Tapu Sicil Müdürüne bildirirler ve ayrıca, bu rehberde her işlem için gerekli olduğu belirtilen belgeleri ibraz ederler.
Tapu Müdürü istemin hak sahibinden veya yetkili temsilcisinden geldiğini ve ibraz edilen belgelerin de eksiksiz olduğunu tespit ettikten sonra, başvuru fişini düzenleyip işlemi ilgili memura havale eder. Eksik evrak ya da kısıtlama bulunması halinde işlem havale edilmeyip, başvuru istem belgesine eksiklikler yazılarak başvuru istem belgesinin bir sureti ile ibraz edilen belgeler talep sahibine geri verilecektir.
İstemin karşılanabileceğinin anlaşılması halinde, vatandaşın sözlü istemi, işin mahiyetine göre tescil, terkin, istem belgesi veya resmi sene düzenlenerek görevlendirilen memurca yazılı hale getirilir.
Görevlendirilen memur, yapılacak işlem için gerekli tapu harcını hesaplayıp anlaşmalı bankada vergi dairesi adına açılan hesaba yatırılması için düzenlenen tahakkuk fişini vatandaşa verir. Ayrıca Döner Sermaye ücreti tahsil edilir.
Taraflar arasında okuma-yazma bilmeyenler var ise, yanlarında iki tanık getirmeleri istenir ve düzenlenen resmi senet taraflar ve tanıklar huzurunda yüksek sesle okunur ve isteklerine uygun olup olmadığı sorulur. Daha sonra taraflar remi senet üzerine ad ve soyadlarının olduğu kısma “okudum” ibaresi ve imza atılır.
İsteklerine uygun olduğu söylendiği takdirde, okuma-yazma bilmeyen kişinin adının üzerine “okundu” ibaresi yazılıp bu şahsın parmak izi ve varsa mühürü basılır ve tanıklarca tasdik ettirilir.
Sağır-dilsiz veya Türkçe bilmeyen kişilerin işlemlerinde ise yine yanlarında iki tanık ve yeminli tercüman getirmeleri istenir ve düzenlenen resmi senedin içeriği tercüman tarafından taraflar ve tanıklar huzurunda şahsa anlatılır ve isteğine uygun olup olmadığı sorulur. İsteğe uygun olması halinde bu kişilerin isminin üzerine “okundu” ibaresi yazılıp altına imzası alınır ve tanıklara tasdik ettirilir. İşlem tamamlandıktan sonra işlemin niteliğine göre tapu senedi veya ipotek belgesi düzenlenip ilgilisine verilir.
YAPILAN İŞLEMLER VE İSTENEN EVRAKLAR
SATIŞ :
Gerekli Belgeler :
  1. Satılması istenilen taşınmaz mala ait varsa tapu senedi, yoksa taşınmaz malın ada ve parsel numarasını belirtir belge veya malikin sözlü beyanı.
  1. Satıcı ve alıcıların fotoğraflı nüfus cüzdanları  veya avukat kimliği ile satıcıların birer, alıcıların ikişer adet son altı ay içinde çekilmiş 6 x 4 cm. büyüklüğünde vesikalık fotoğrafları, gerçek kişiler için T.C. Kimlik Numarası, tüzel kişiler için Vergi Numaraları.
  2. İstem, malikin temsilcisinden geliyor ise, temsile ilişkin belge (vekaletname, vasi kararı, kayyım kararı vb.) ile temsilcinin fotoğraflı nüfus cüzdanı ve bir adet vesikalık fotoğrafı, alıcılar arasında bizzat işleme katılmayanlar var ise, onları temsil eden (vekil) temsilcilerin fotoğraflı nüfus cüzdanları, vesikalık fotoğrafları ve temsilciliklerine ilişkin belgeler (vekaletname, vasi kararı, kayyım kararı vb.), T.C. Kimlik Numarası.
  3. Sözkonusu taşınmaz mala ait, ilgili Belediyeden Emlak beyan değerini gösteren belge.
NOT: İşlemlerde, Tüzel kişilerden vergi numarası, gerçek kişilerden T.C. Kimlik Numarası alınır.
 
İşlemin Mali Yönü :
Taşınmaz malların satışında, ilgili belediyece bildirilen emlak beyan değerinden az olmamak üzere, satış için beyan edilen değer üzerinden (cebri icra ve şuyuun izalesi hallerinde satış bedeli, kamulaştırmalarda kamulaştıran idare harçtan bağışık değil ise, takdir bedeli üzerinden) 492 Sayılı Harçlar Kanununa ekli (4) sayılı tarifenin (20.a) pozisyonuna göre satıcı ve alıcı için ayrı ayrı binde 20 oranında tapu harcı tahsil edilir.
Ayrıca, taşınmaz malın varsa veraset ve intikal vergisi ile vakıf taviz bedeli ilişiği kestirilir ve Döner Sermaye İşletmesince belirlenen tarifeye göre ücret alınır.
 
İPOTEK :
Gerekli Belgeler :
  1. İpotek edilecek taşınmaz mala ait varsa tapu senedi, yoksa taşınmaz malın ada ve parsel numarasını belirtir belge veya malikin sözlü beyanı.
  1. Alacaklı ve borçlunun veya yetkili temsilcilerinin fotoğraflı nüfus cüzdanları  veya avukat kimliği ile gerçek kişiler için T.C. Kimlik Numarası, tüzel kişiler için Vergi Numaraları.
  2. Alacaklının iki, borçlunun bir adet son altı ay içinde çekilmiş 6 x 4 cm. büyüklüğünde vesikalık fotoğrafları.
  1. Akitte taraflardan biri veya ikisi vekille temsil edilmişse, ayrıca temsile ilişkin belge.
  2.  
 
İşlemin Mali Yönü :
  1. 492 Sayılı Harçlar Kanununa ekli (4) sayılı tarifenin (7. a, b, c) pozisyonlarına göre; Aktin icrasından önce, ipotekle temin edilen borç miktarı üzerinden binde 3.96 tapu harcı ve 488 Sayılı Damga Vergisi Kanununa bağlı (1) sayılı tablonun (I. 1. a) pozisyonuna göre de binde 8,25 oranında damga vergisi, ipotek borçlusundan tahsil edilir.
  2. Döner Sermaye İşletmesince belirlenen tarifeye göre ücret.
  3. 02 Ocak 2004 tarihinde yapılan yasal düzenleme (5035 sayılı Kanun) ile, bankaların, yurtdışı kredi kuruluşları ile uluslararası kurumlarca kullandırılan kredilerin temini ve teminatında harç ve damga vergisi muaf tutulmuştur.
(*) 2644 Sayılı Tapu Kanununun 26 ncı maddesinde yapılan değişikliklerle konut yapanlara, ihracatçılara, turizm tesisi yapanlarla işletmecilerine, sanayicilere, esnaf ve sanatkarlara konuları ile ilgili olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca açılacak krediler ile tarımsal (zirai) krediler nedeniyle yapılacak ipotek işlemlerinde resmi senet düzenlenmesine gerek yoktur. Bu durumda taraflarca (borçlu ile kredi veren kamu kurum ve kuruluşları tarafından) imzalanmış sözleşmenin taşınmaz mal maliki veya yetkili vekili tarafından tapu idaresine verilerek ipotek tesis ve tescil isteminde bulunulması yeterlidir.